Οι μέρες πλησιάζουν, η άμμος στην κλεψύδρα αδειάζει και η Αθήνα ετοιμάζεται να βάλει τα καλά της για να υποδεχθεί χιλιάδες δρομέων και φιλάθλων από κάθε γωνιά της υφηλίου στα πλαίσια του 35ου Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας, που θα διεξαχθεί στις 12 Νοεμβρίου 2017.
Αναμφιβόλως συνιστά ένα από τα πιο σπουδαία αθλητικά, πολιτιστικά, αλλά και τουριστικά γεγονότα της χρονιάς.
Το κύρος, το ιστορικό υπόβαθρο, η συνεχώς αυξανόμενη κοινωνική συμμετοχή και φυσικά η μιντιακή αποδοχή του Αυθεντικού Μαραθωνίου, τον κατατάσσουν ψηλά στη λίστα με τα σημαντικότερα γεγονότα της χρονιάς για τη χώρα μας.
Αποτελεί ίσως το μοναδικό αθλητικό γεγονός, του οποίου ο χαρακτήρας δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο αθλητικό στοιχείο και στην επίδοση. Καλό είναι να αναζητήσουμε τις ρίζες του συγκεκριμένου αγώνα αντοχής.
Σε τι διαφέρει από οποιονδήποτε άλλον αγώνα αντοχής; Που οφείλει το όνομά του; Ποιος οραματίστηκε τη δημιουργία του; Που έγκειται η δυσκολία του; Σε όλες αυτές τις ερωτήσεις απαντάει το άρθρο διαμορφώνοντας μια σφαιρική άποψη και εμβαθύνοντας στις λεπτομέρειες και σε μονοπάτια που ενδεχομένως να μην έχουν «εξερευνηθεί» από πολλούς.
Η απόσταση που καλούνται να καλύψουν οι δρομείς είναι 42,195 km, όσο απέχει δηλαδή ο Μαραθώνας από το Παναθηναϊκό Στάδιο.
Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας οφείλει το όνομά του στην ιστορική διαδρομή του Φειδιππίδη, που μετά τη Μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.) έτρεξε από το πεδίο της Μάχης έως την Αθήνα, ώστε να μεταφέρει να χαρμόσυνα νέα της νίκης έναντι των Περσών.
Η λέξη «νενικήκαμεν» έχει μείνει από τότε στην ιστορία, καθώς μετά την εκφώνησή της ο Φειδιππίδης ξεψύχησε.
Η Ιδέα του Μαραθωνίου Δρόμου γεννιέται
Οραματιστής της ιδέας του Μαραθωνίου Δρόμου ήταν ο Γάλλος Ελληνολάτρης γλωσσολόγος & διανοούμενος της εποχής του Michel Breal (1832 – 1915).
Ως απόρροια του θαυμασμού του για το κατόρθωμα του ημεροδρόμου του Μαραθώνος, ο Breal εισηγήθηκε στον προσωπικό του φίλο και επίσης φιλέλληνα Pierre de Coubertin (ιδρυτής της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής & πατέρας των Σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων), μετά το Συνέδριο της Σορβόννης (1894), να καθιερωθεί ένας αγώνας δρόμου αντοχής, στο πρότυπο της πορείας που ακολούθησε ο Φειδιππίδης.
Ο Breal πίστευε ακράδαντα πως ένα άθλημα σχετικό με την ελληνική ιστορία θα συνέβαλλε καθοριστικά στην επιτυχία της υλοποίησης των Ολυμπιακών Αγώνων, η αναβίωση των οποίων αποφασίστηκε στο Συνέδριο της Σορβόννης το 1894.
Αξίζει να γίνει αναφορά σε δήλωση του Pierre de Coubertin σχετικά με το ενδιαφέρον των Ελλήνων: «Οι Έλληνες είναι πρωτόπειροι στα αθλητικά…Ένα μόνο αγώνισμα φαινόταν από τη φύση του να ανήκει σ’ αυτούς: ο μακράς απόστασης δρόμος από τον Μαραθώνα… Ο δρόμος είναι ανώμαλος και γεμάτος πέτρες. Οι Έλληνες προπονούνταν ένα χρόνο πριν γι’ αυτόν τον αγώνα. Ακόμα και στα πιο απομακρυσμένα χωριά της Θεσσαλίας νέοι χωρικοί προετοιμάζονταν ως αθλητές… Όσο πλησίαζε η μεγάλη μέρα οι γυναίκες προσεύχονταν στις εκκλησίες και έκαναν τάματα ζητώντας να είναι Έλληνας ο νικητής…».
Αποφασίστηκε οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες, μετά την αναβίωσή τους, να λάβουν χώρα στην Ελλάδα, απ’ όπου και προέρχονται φυσικά. Το 1896, λοιπόν, χρονολογείται και ο 1ος Μαραθώνιος Δρόμος. Πολλοί αθλητές είχαν εγγραφεί για να πάρουν μέρος, ωστόσο οι περισσότεροι απέσυραν τελευταία στιγμή τη συμμετοχή τους, όταν διαπίστωσαν την πραγματική απόσταση της διαδρομής.
Ο ταγματάρχης Γ. Παπαδιαμαντόπουλος έδωσε το σήμα της εκκίνησης στις 2 μ.μ. απ’ όπου ξεκίνησαν τον άθλο τους 25 δρομείς από το Μαραθώνα. Έως το Πικέρμι προπορευόταν μια ομάδα ξένων δρομέων που έμοιαζε να ελέγχει την κατάσταση.
Ο Σπύρος Λούης όταν έφθασε με τη σειρά του στο Πικέρμι, αφού πρώτα ζήτησε ένα γεμάτο ποτήρι κρασί συνέχισε τον αγώνα του, υποσχόμενος πως θα κατορθώσει να προσπεράσει τους προπορευόμενους κόβοντας εκείνος πρώτος το νήμα του τερματισμού. Όπερ και εγένετο… Τερμάτισε πρώτος με χρόνο 2h 58΄20΄΄.
Η διεξαγωγή του 1ου Μαραθωνίου στέφθηκε από δάφνες επιτυχίας και το ενδιαφέρον για εθνικών Μαραθωνίων εκτός Ολυμπιάδας αυξήθηκε.
Το 1896, μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας διοργανώθηκαν Μαραθώνιοι στο Παρίσι (μήκος διαδρομής 64.37 km), στις ΗΠΑ, New York (μήκος διαδρομής 40.23 km), στην Ουγγαρία (μήκος διαδρομής 40 km), στη Νορβηγία (μήκος διαδρομής 40.2 km) και στη Δανία (μήκος διαδρομής 40 km).
Το αμέσως επόμενο χρόνο, στις 19 Απριλίου 1897, διοργανώθηκε ο πρώτος Μαραθώνιος της Βοστόνης (Boston Marathon). Ο Μαραθώνιος αυτός, συγκριτικά με τους υπολοίπους, θεωρείται ότι προσεγγίζει περισσότερο σε βαθμό δυσκολίας τον Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας. Ενώ το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του, που τον φέρνει ακόμη πιο κοντά στον Αυθεντικό Μαραθώνιο είναι πως από το 1927 έχει το ίδιο μήκος διαδρομής με την Αυθεντική διαδρομή, δηλαδή 42,195 km.
Συνολικά, σήμερα λαμβάνουν χώρα 512 Μαραθώνιοι σε 54 χώρες και σε όλες σχεδόν τις Ηπείρους.
Η Κλασσική Διαδρομή
Σημείο εκκίνησης της διαδρομής είναι η ιστορική πόλη του Μαραθώνα, με τερματισμό το Παναθηναϊκό Στάδιο. Οι αθλητές ξεκινούν την προσπάθειά τους από την Αφετηρία του Μαραθωνίου Δρόμου, η οποία ανακαινίστηκε το 2003 με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.
Μετά την αφετηρία διέρχεται από τον Τύμβο του Μαραθώνος, ως φόρος τιμής στους πεσόντες της Μάχης του 490 π.Χ. και στη συνέχεια οι Μαραθωνοδρόμοι ακολουθούν την Λ. Μαραθώνος κατευθυνόμενοι προς Νέα Μάκρη, Μάτι, Ραφήνα, Πικέρμι.
Έως το Σταυρό της Αγίας Παρασκευής η διαδρομή παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες καθώς οι ανηφόρες που υπάρχουν δυσκολεύουν την προσπάθεια των αθλητών.
Έπειτα ακολουθεί μεγάλη κατηφόρα που διέρχεται από Χαλάνδρι και Χολαργό και μέσων των οδών Βασιλίσσης Σοφίας & Βασιλέως Κωνσταντίνου οι δρομείς καταλήγουν στο Καλλιμάρμαρο.
Διοργάνωση
Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας (ΑΜΑ) διοργανώνεται κάθε 2η Κυριακή του Νοεμβρίου, διεξάγεται υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, είναι αφιερωμένος στον Βαλκανιονίκη Γρηγόρη Λαμπράκη και διαρκεί τέσσερεις μέρες, μαζί με τις παράλληλες εκδηλώσεις.
Ο ΑΜΑ οργανώνεται από το ΣΕΓΑΣ, πάντα με τη στήριξη της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής (από τις αρχαιότερες Ολυμπιακές Επιτροπές παγκοσμίως), μια ομοσπονδία με κύρος ανάμεσα σε κρατικούς φορείς, ΜΜΕ & decision-makers.
Την 1η Δεκεμβρίου συμπληρώνει 120 χρόνια ζωής και πρόκειται να γιορτάσει με μια μεγάλη εκδήλωση.
Αξίζει να αναγνωρίσουμε το έργο του ΣΕΓΑΣ και τη συμβολή του στην καθιέρωση ενός νέου τρόπου ζωής στη χώρα μας. Ο Στίβος εισχώρησε στην καθημερινότητα της ελληνικής κοινωνίας και η αθλητική παιδεία του Έλληνα αναβαθμίστηκε σημαντικά.
Ο ΣΕΓΑΣ αξιοποίησε την επιτυχία του ΑΜΑ και πυροδότησε την ανάπτυξη του τρεξίματος στην Ελλάδα. Η ραγδαία αύξηση της δημοφιλίας του τρεξίματος στη χώρα μας αποτυπώνεται στο γεγονός πως το 2006 διοργανώνονται 63 δρομικοί αγώνες με τον αριθμό αυτό το 2016 να εκτοξεύεται σε 410.
Ο ΑΜΑ αξιοποιεί τρεις εγκαταστάσεις:
1. Την ιστορική Αφετηρία του Μαραθωνίου Δρόμου
2. Τον Τύμβο Μαραθώνα
3. Το Παναθηναϊκό Στάδιο.
Περιλαμβάνει έξι αγώνες:
1. Αγώνας Δρόμου 10km
2. Αγώνας Δρόμου 5km (πρωί)
3. Αγώνας Δρόμου 5km (απόγευμα)
4. Special Olympics Fun Run 1km
5. Αγώνες παιδιών 1km.
Να σημειωθεί πως από το 2013 στο Tae Kwon Do διοργανώνεται έκθεση (για 3 μέρες πριν από το γεγονός), η οποία είναι ανοικτή στο κοινό και ξεπερνά ετησίως του 50.000 επισκέπτες.
Κλείνοντας, πρέπει να υπογραμμιστεί το γεγονός πως το τρέξιμο έχει γίνει πλέον κομμάτι της καθημερινότητας της ελληνικής κοινωνίας και αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην προβολή του Μαραθωνίου.
Το 2005 στον Αυθεντικό Μαραθώνιο συμμετείχαν 4.200 δρομείς, ενώ το 2016 έλαβαν μέρος 50.000 (!) αθλητές.
Όσον αφορά τον 35ο ΑΜΑ, αναμένεται να σπάσει το φράγμα των 50.000, καθώς είναι ήδη εγγεγραμμένοι 51.000 δρομείς!
Μάνος Κ. Καβαρνός
